Bitcoin là gì? Tìm hiểu về đồng tiền điện tử Bitcoin (BTC)

Bài viết này sẽ giúp các bạn hiểu rõ về Bitcoin là gì? Bitcoin có thể làm được những gì và tại sao bitcoin lại được nhiều người quan tâm và giá của bitcoin lại tăng một cách chóng mặt như vậy trong thời gian qua.

1. Bitcoin là gì? Tại sao lại có Bitcoin?

Đây là một câu hỏi khá nhiều người quan tâm khi bắt đầu biết đến tiền ảo nói chung hay bitcoin nói riêng.

Có thể hiểu đơn giản rằng Bitcoin (có ký hiệu: BTC, XBT, BitcoinSign) là một loại tiền tệ kỹ thuật số phân cấp được phát hành dưới dạng phần mềm mã nguồn mở mà bất kể ai cũng có thể trao đổi trực tiếp với nhau bằng thiết bị kết nối internet mà không cần phải thông qua bất kể một tổ chức tài chính trung gian nào. Bitcoin được phát minh bởi Satoshi Nakamoto vào năm 2009 (vẫn chưa biết đây là cá nhân hay một tổ chức nào, chỉ biết hiện tại Satoshi Nakamoto nắm giữ số lượng Bitcoin lên tới 1 triệu Bitcoin).

Số lượng Bitcoin trên thế giới có giới hạn (chỉ 21 triệu Bitcon), số lượng này do người phát minh quy ước. Nhưng nhu cầu sử dụng BTC càng ngày càng lớn và phổ biến trong các giao dịch online.

Sự ra đời của bitcoin được ví như một cuộc cách mạng số mang tầm cỡ thế giới, đồng tiền Bitcoin là đồng tiền mã hóa ra đời đầu tiên và được sử dụng rộng rãi nhất trong thương mại điện tử. Nhờ Bitcoin mà các doanh nghiệp sẽ giảm thiểu được chi phí khi thanh toán bằng BTC.

Bitcoin hoạt động như thế nào?

Bitcoin hoạt động khác hoàn toàn so với các loại tiền tệ hiện nay (các loại tiền tệ do các nước phát hành): Không có bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào quản lý các giao dịch bitcoin và hệ thống hoạt động trên một giao thức mạng ngang hàng trên internet. Các giao dịch bitcoin đều được ghi vào một cuốn sổ cái (blockchain), các giao dịch được xác nhận bởi các máy tính “đào” Bitcoin (các máy đào được trả công cho việc xác minh các giao dịch này và ghi chúng vào cuốn sổ cái). Cuốn sổ cái này sử dụng đồng Bitcoin làm đơn vị kế toán, mỗi bitcoin được chia nhỏ lên tới 100 triệu đơn vị nhỏ hơn (các đơn vị nhỏ hơn này được gọi là satoshi).

Thuật ngữ Bitcoin được viết hoa khi nhắc tới như một giao thức, phần mềm, hoặc cộng đồng và được viết thường khi được nhắc tới như một đơn vị tiền tệ.

Một ví dụ điển hình về việc sử dụng Bitcoin:

Bạn có người thân ở nước ngoài, nếu bạn muốn gửi tiền cho người đó bạn sẽ cần ra ngân hàng để chuyển tiền hoặc chuyển qua một số cổng nào đó (western union chả hạn), về cơ bản thì việc này chuyển tiền như thế này bắt buộc bạn phải chuyển qua một bên trung gian và mất phí (chuyển quốc tế tương đối cao).

Nhưng với Bitcoin, việc chuyển tiền này hoàn toàn khác. Bạn vẫn có thể gửi tiền sang đó một cách trực tiếp mà không cần qua một bên trung gian nào cả. Chỉ cần có kết nối internet, và 5>10 phút bạn có thể chuyển Bitcoin từ ví của bạn sang ví của người nhận từ bất kể đâu trên thế giới. Và sau khi nhận Bitcoin người bạn kia có thể bán ra tiền bản địa dễ như bán vàng hay usd với tỉ giá theo các sàn giao dịch, phí chuyển tiền rất thấp (phí này trả cho các máy đào Bitcoin, trả nhiều thường sẽ giao dịch nhanh hơn).

2. Lưu trữ Bitcoin ở đâu

Lưu trữ Bitcoin ở đâu? Chọn ví lạnh hay ví nóng?
Lưu trữ Bitcoin ở đâu? Chọn ví lạnh hay ví nóng?

Bitcoin có 2 cách để lưu trữ chính là sử dụng Ví lạnh Bitcoin (offline) hoặc Ví trữ nóng (online). Cả hai cách này đều có ưu và nhược điểm. Việc lưu trữ Bitcoin là vô cùng quan trọng với những người sở hữu, đặc biệt là với việc lưu trữ dài hạn (dân tình thường gọi là hold).

Ví Bitcoin là gì?

Ví Bitcoin thực chất chỉ là một địa chỉ công khai {(hash của public key) và khóa riêng tư (private key)} để xác nhận giao dịch với blockchain, khi có một giao dịch Bitcoin xảy ra giữa các ví với nhau thì blockchain sẽ ghi lại các giao dịch đó.

Bất cứ ai cũng có thể sở hữu địa chỉ ví Bitcoin riêng, và cũng có thể gửi Bitcoin đến một chiếc ví bằng địa chỉ công khai, còn khóa riêng tư (private key) thì phải được nhập khi chủ ví muốn gửi Bitcoin đi). Việc sở hữu Bitcoin được định nghĩa trên hệ thống bằng sự nắm giữ chìa khóa riêng tư của 1 địa chỉ Bitcoin. Nguy hiểm nằm ở phần khi mà khóa riêng tư bị mất, mạng lưới Bitcoin sẽ không thể xác nhận được việc sở hữu số Bitcoin đó, coi như số bitcoin trong địa chỉ ví đó sẽ bị mất vĩnh viễn (trên thế giới có nhiều trường hợp này rồi, các bạn để ý và lưu trữ thông tin cẩn thận nhé).

Ví cho phép người dùng hoàn tất thanh toán giữa các địa chỉ khác nhau bằng cách cập nhật vào blockchain. Khi thực hiện giao dịch bằng thiết bị di động, người dùng có thể sử dụng mã QR để đơn giản hoá quy trình thanh toán.

Giải thích về ví nóng và ví lạnh lưu trữ Bitcoin

Ví nóng Bitcoin:

Ví trữ nóng Bitcoin là địa chỉ ví online mà trong mọi thời điểm ví của bạn luôn luôn phải online kết nối với internet để duy trì kết nối với mạng Bitcoin để bạn có thể sử dụng chi tiêu cho bất cứ hoạt động mua bán hay giao dịch nào trong mọi thời điểm.

Ví lạnh Bitcoin:

Ngược lại với ví trữ nóng, ví trữ lạnh Bitcoin lại không cần kết nối internet trực tiếp, vì nó được sử dụng để lưu trữ Bitcoin ngoại tuyến (offline), khi mà không có kết nối giữa ví lạnh và internet thì số Bitcoin có trong ví sẽ không thể chi tiêu (hacker sẽ không thể đánh cắp được Bitcoin trong ví lạnh của bạn). Ví trữ lạnh dành cho những người sở hữu Bitcoin mà không có dự định để sử dụng BTC cho việc chi tiêu hay giao dịch thường xuyên (nhưng bạn vẫn có thể nhận được tiền từ người khác gửi bất cứ lúc nào).

Vậy nên sử dụng Ví lạnh hay Ví nóng để lưu trữ Bitcoin?

Việc sử dụng giải pháp ví lạnh hay ví nóng dựa trên nhu cầu sử dụng Bitcoin của bạn mà lựa chọn hình thức phù hợp.

Hiện nay, công nghệ phát triển nhưng không phải ai cũng có nhiều kiến thức về bảo mật, và thêm nữa các thiết bị hiện nay đều có lỗ hổng nên việc sử dụng ví nóng để trữ Bitcoin cũng tương đối nguy hiểm. Vậy nên tốt nhất, nếu bạn sở hữu số lượng Bitcoin lớn, nên chia ra và cân đối trên việc chi tiêu bằng Bitcoin của mình, nếu muốn trữ Bitcoin thì cho vào ví lạnh cho an toàn, chỉ để lại một số lượng Bitcoin nhất định trong ví nóng để giao dịch thường xuyên thôi.

Ví lạnh Bitcoin bây giờ ở Việt Nam bán cũng nhiều, bạn có thể tìm kiếm trên mạng là ra rất nhiều. Còn về sử dụng thì lên Youtube xem những video hướng dẫn, cũng rất chi tiết và đơn giản. Giá thành của ví lạnh cũng không hề cao so với lợi ích nó mang lại (chỉ khoảng 2 triệu đồng thôi).

3. Ưu điểm và Nhược điểm của Bitcoin

Ưu điểm của Bitcoin

Giao dịch thuận tiện và nhanh chóng: Với Bitcoin, bạn sẽ không bị giới hạn số lượng giao dịch hay chuyển nhận tiền cũng như thời gian trong ngày như những ngân hàng truyền thống (chưa kể một số quốc gia còn giới hạn việc chuyển tiền ra nước ngoài trên danh nghĩa cá nhân). Bạn có thể gửi tùy ý với số lượng bạn muốn, ở bất cứ đâu và bất cứ thời gian nào.

Bitcoin không thể làm giả: Vì bitcoin không hề tồn tại, mà số Bitcoin trong mỗi ví được toàn bộ mạng lưới (blockchain) ghi lại và định số vậy nên bitcoin sẽ chẳng có cách nào để làm giả được cả.

Tính bảo mật cao và an toàn: Độ an toàn của hệ thống Bitcoin phụ thuộc vào khả năng xử lý của toàn bộ mạng lưới blockchain để chống lại các nguy cơ phá hoại đồng thời cũng mang lại cho Bitcoin giá trị. Những vụ trộm Bitcoin đã có xảy ra, nhưng đều là do người sở hữu để lộ khóa riêng tư cho kẻ tấn công. Cho tới hiện tại, giao thức của Bitcoin vẫn chưa hề có một lỗ hổng bảo mật nào có thể làm mất Bitcoin của người sở hữu mà không dùng đến khóa riêng tư.

Chi phí giao dịch thấp: Do không có bên trung gian nào quản lý đến việc giao dịch của Bitcoin, nên chi phí giao dịch bằng 0. Mặc dù khi bạn xử lý giao dịch trên các hệ thống bạn sẽ mất một chi phí nhỏ cho các hệ thống (trả cho máy đào) nhưng nó rất thấp.

Bảo vệ môi trường: Bitcoin là một dạng tiền tệ không tồn tại thực nên chẳng ảnh hưởng gì đến môi trường nếu xét về việc phải sử dụng hóa chất in hay giấy để tạo ra. Hệ thống máy tính xử lý giao dịch Bitcoin tiêu tốn ít điện năng hơn so với hệ thống tài chính hiện tại (mặc dù báo chí cứ đưa tin các máy đào bitcoin ngốn điện, hệ thống tài chính cổ xưa còn tốn hơn nhiều).

Tiềm năng cho kỷ nguyên số: Hiện nay, thương mại điện tử đang phát triển rất mạnh. Nếu áp dụng Bitcoin vào trong giao dịch thanh toán trực tuyến sẽ tránh được hoàn toàn tình trạng gian lận (như mọi người vẫn biết đến vấn nạn cc chùa đó).

Nhược điểm của Bitcoin

Có nhiều ưu điểm là vậy, nhưng Bitcoin vẫn có những nhược điểm không thể tránh khỏi. Một số nhược điểm của Bitcoin như:

Thông tin về bitcoin còn hạn chế: Vì lý do này mà số lượng người dùng Bitcoin chưa nhiều, chỉ tập trung nhiều ở các nước đã phát triển như Mỹ hay Trung Quốc,… Thêm nữa là kiến thức về bitcoin người dân chưa nắm đủ để có thể sử dụng nên vẫn còn e ngại cho việc sử dụng tiền bitcoin cho hoạt động giao dịch chi tiêu hàng ngày.

Sử dụng Bitcoin khó: Để sử dụng được Bitcoin, người dùng cần có kiến thức về công nghệ cũng như hiểu cách thức giao dịch của nó. Nên những người không biết gì về công nghệ thì khó để tiếp cận, muốn tiếp cận cần tới những người có kinh nghiệm chỉ dẫn chi tiết.

Giá Bitcoin biến động với biên độ lớn: Về biến động tỷ giá thì cũng như USD, Euro hay vàng hoặc chứng khoán theo thời gian thực. Nhưng giá Bitcoin thì tăng và giảm quá mạnh với biên độ lớn làm cho khó để áp dụng Bitcoin vào thực tiễn trong thương mại điện tử (người bán và người mua có những lúc chịu lỗ lúc thì lãi lớn và chứa đựng rủi ro cho tài chính người sở hữu).

Hacker, rửa tiền: Vì giao dịch Bitcoin không được kiểm soát bởi một tổ chức nào, dẫn đến nhiều đối tượng tội phạm sử dụng đồng tiền này làm phương thức giao dịch ẩn danh hoặc rửa tiền xuyên biên giới khiến nhà nước khó có thể kiểm soát được.

4. Tính hợp pháp của Bitcoin

Bitcoin với tính chất ẩn danh – không ai biết địa chỉ ví Bitcoin là của ai, chính vì vậy mà Bitcoin được tội phạm mạng rất quan tâm và được sử dụng làm trung gian cho các hoạt động rửa tiền. Chính vì vậy mà hiện tại không phải quốc gia nào cũng cho phép người dân giao dịch Bitcoin, bạn có thể tham khảo hình ảnh dưới về tính hợp pháp của Bitcoin trên toàn thế giới.

Biểu đồ về tính hợp pháp của tiền ảo Bitcoin trên toàn thế giới.
Biểu đồ về tính hợp pháp của tiền ảo Bitcoin trên toàn thế giới.

Tính hợp pháp của Bitcoin tại Việt Nam

Ở Việt Nam thì hiện tại Chính Phủ chưa có bất kỳ quy định hay khung pháp lý nào rõ ràng để quản lý việc giao dịch Bitcoin.

Nhưng theo quy định mới gần đây của Chính phủ về quản lý việc giao dịch bằng tiền điện tử nói chung hay Bitcoin nói riêng có nói rằng không cho phép sử dụng Bitcoin hay các loại tiền ảo khác để thanh toán tại Việt Nam.

Chi tiết mình dẫn chứng qua nghiên cứu của Remitano:

Gần đây có những lo ngại về quy định của chính phủ liên quan đến Bitcoin có hiệu lực từ ngày 1/1/2018.

Tại Remitano, chúng tôi đã nghiên cứu các văn bản liên quan bao gồm khoản 6 Điều 27 Nghị định 96/2014/NĐ-CP về xử phạt hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và hoạt động ngân hàng cũng như điểm h khoản 1 Điều 206 Bộ luật Hình sự 2015 và xin kết luận như sau:

Mua bán, trao đổi Bitcoin sang VND với người khác vẫn là việc làm hợp pháp.

Xét câu chữ của các văn bản kể trên thì nếu bạn dùng Bitcoin hoặc các loại tiền ảo khác để thanh toán tại Việt Nam (ví dụ: mua thức ăn bằng Bitcoin, thanh toán hoá đơn bằng Bitcoin) thì sẽ bị xem là đối tượng áp dụng và có thể bị phạt.

Như vậy chúng tôi khuyến kháo các bạn chỉ dùng Bitcoin như một phương tiện đầu cơ tích trữ, hoặc lướt sóng. Trường hợp các bạn muốn thanh toán bằng Bitcoin, hãy chuyển Bitcoin về tiền Việt (bằng cách bán Bitcoin đó cho người khác) rồi dùng tiền Việt để thanh toán, như vậy là hoàn toàn đúng luật.

Nhưng theo xu hướng phát triển về thương mại điện tử hiện nay thì dịch vụ thanh toán online rất được quan tâm, chính vì vậy số lượng người dùng bitcoin chắc chắn sẽ tăng lên rất nhiều. Và đồng nghĩa với đó, càng nhiều người quan tâm và sử dụng bitcoin thì giá trị của đồng tiền này sẽ càng cao.

5. Các cách để sở hữu Bitcoin

Ai cũng có thể sở hữu được bitcoin, nhưng không phải cứ thích là có được. Dưới đây mình sẽ tổng hợp cho bạn các cách để có được bitcoin.

Cách 1: Đào bitcoin

Để đào được bitcoin cũng không hề đơn giản, quá trình đào bitcoin là cuộc đua của các “thợ đào” (miners) để giải một bài toán (xác nhận các giao dịch bitcoin và ghi chúng vào sổ cái). Trung bình thì cứ 10 phút sẽ có một máy đào giải được bài toán này và nhận được thưởng (số bitcoin nhất định dựa trên độ khó của bài toàn/giao dịch).

Việc đào bitcoin trước đây đơn giản hơn rất nhiều, nhưng giờ đây càng ngày thì các bài toán càng khó, muốn đào được cần có máy đào có khả năng xử lý tốt hơn. Việc này cần đầu tư với chi phí ban đầu rất lớn nên có một số cá nhân thường tập hợp những nhà đầu tư đào bitcoin tham gia cùng nhau để có dàn “trâu” đủ khỏe. Tuy nhiên việc đào bitcoin chỉ dành cho những người có kiến thức về công nghệ đủ tốt thôi.

Cách 2: Bỏ tiền mua bitcoin

Mua bitcoin thì đơn giản rồi, bạn có thể lên các sàn giao dịch bitcoin để mua của những người bán, được bảo trợ bởi sàn và thường rất an toàn. Hoặc cũng có thể mua qua người quen, qua chợ đen (mua ở chợ đen thường cần trung gian uy tín vì ở đây nhiều thành phần lừa đảo).

Tốt nhất hiện nay là lên các sàn giao dịch bitcoin để mua, ở Việt Nam cũng có nhiều sàn giao dịch ví dụ như Remitano, Sàn tiền ảo, Bitcoin.vn,…. mình thì thường giao dịch ở Remitano do giá mua/bán ở đây tốt nhất, và cũng rất an toàn, chỉ cần có tài khoản vietcombank để chuyển tiền là được.

Trên đây là 2 cách chính để bạn sở hữu được Bitcoin, nhưng nếu bạn đã có Bitcoin rồi có thể kiếm thêm bitcoin bằng rất nhiều cách như làm thương gia buôn bán ăn tỉ lệ chênh lệch hoặc trade các coin rác trên các sàn rồi quy đổi về bitcoin để tích trữ,…

6. Bitcoin liệu có “chết”???

Sẽ không có một câu trả lời chắc chắn cho câu hỏi này, nhưng nếu nhìn tổng quan cách đây vài năm chẳng ai đánh giá cao bitcoin cả, giá trị của nó cũng rất bình thường nhưng hiện tại giá trị bitcoin khiến ai cũng giật mình, có thời điểm đã chạm đến ngưỡng 18k usd – khoảng hơn 400 triệu đồng cho một đơn vị bitcoin.

Báo chí cũng có rất nhiều tin tức về bitcoin (tốt có, xấu cũng có thậm chí còn chửi cả bitcoin), nhưng trải qua càng nhiều tin đồn thì bitcoin lại càng tăng giá và càng phát triển mạnh hơn nữa (nhiều người biến đến hơn và cộng đồng lớn hơn). Thêm nữa, muốn bitcoin ngừng hoạt động thì phải đánh sập cả mạng lưới tất cả các máy tham gia vào blockchain – điều này chẳng khác gì đánh sập cả internet trên toàn thế giới. Về lý thuyết thì có thể làm được nhưng thực tế thì…..

Chắc chắn trong ít nhất một vài năm nữa thì bitcoin sẽ không thể “chết” và còn tăng giá mạnh hơn rất nhiều.

7. Tổng kết

Bài viết này cũng tổng hợp được một lượng thông tin nhất định về bitcoin, có thể không đầy đủ nhưng cũng giúp cho bạn hiểu hơn và giải đáp dược nhiều thắc mắc của bạn về bitcoin. Nếu bạn có ý kiến gì hay câu hỏi gì hãy để lại bình luận nhé!

Bài viết được mình tổng hợp và viết lại dựa trên kinh nghiệm cá nhân. Có tham khảo nhiều nguồn thông tin khác nhau.

Bình luận của bạn

Hãy là người bình luận đầu tiên!

avatar
1500
wpDiscuz